законы

Прыняты Палатай прадстаўнікоў 19 снежня 2011 года

Ухвалены Саветам Рэспублікі 20 снежня 2011 года

Гэты Закон накіраваны на вызначэнне прававых і арганізацыйных асноў дзяржаўнага рэгулявання ў галіне аказання псіхіятрычнай дапамогі і забеспячэнне правоў грамадзян пры яе аказанні.

Кіраўнік 1

АГУЛЬНЫЯ ПАЛАЖЭННІ

Артыкул 1. Асноўныя тэрміны, якія прымяняюцца ў гэтым Законе, і іх вызначэння

Для мэтаў гэтага Закона прымяняюцца наступныя асноўныя тэрміны і іх азначэнні:

блізкія сваякі-бацькі, усынавіцелі( удачарыцелі), паўналетнія дзеці, у тым ліку ўсыноўленыя (удачароныя), родныя браты і сёстры, дзед, бабка, унукі;

лекар-спецыяліст у галіне аказання псіхіятрычнай дапамогі (далей – урач-спецыяліст) – асоба, якая мае вышэйшую медыцынскую адукацыю з кваліфікацыяй «урач-псіхіятр», «урач-псіхатэрапеўт», «урач-псіханеўралогіі», «урач-нарколаг», «урач-псіхіятр-нарколаг», «урач-сэксолаг» альбо якое прайшло перападрыхтоўку на ўзроўні вышэйшай адукацыі або клінічную ардынатуру па спецыяльнасці «Псіхіятрыя», «псіхатэрапія», «наркалогія», «Псіхіятрыя-наркалогія» і ў парадку, устаноўленым заканадаўствам, якое займаецца дзейнасцю, звязанай з арганізацыяй і аказаннем псіхіятрычнай дапамогі;

шпіталізацыя-памяшканне пацыента ў псіхіятрычны стацыянар;

законны прадстаўнік – бацькі, усынавіцелі (удачарыцелю), апякун, папячыцель, а таксама арганізацыя, на ўтрыманні якой знаходзіцца пацыент;

аказанне псіхіятрычнай дапамогі ў прымусовым парадку-аказанне псіхіятрычнай дапамогі без згоды пацыента або яго законнага прадстаўніка па падставах і ў парадку, устаноўленым гэтым Законам;

пацыент – асоба, якая пакутуе псіхічным засмучэннем (захворваннем), асоба, якая ажыццяўляе дзеянні, якія даюць падставы меркаваць пра наяўнасць у яго псіхічнага расстройства (захворвання), асоба, якая звярнулася за аказаннем псіхіятрычнай дапамогі, твар, якая атрымлівае псіхіятрычную дапамогу;

планавая псіхіятрычная дапамога-форма аказання псіхіятрычнай дапамогі пры псіхічных засмучэннях (захворваннях), якія не патрабуюць тэрміновага (неадкладнага) медыцынскага ўмяшання лекара-спецыяліста і якія не ўяўляюць непасрэднай небяспекі для жыцця і (або) здароўя пацыента, жыцця і (або) здароўя іншых асоб;

прымусовае псіхіятрычнае агляд-псіхіятрычны агляд, які праводзіцца без згоды пацыента або яго законнага прадстаўніка па падставах і ў парадку, устаноўленым гэтым Законам;

псіхіятрычная дапамога-спецыялізаваная медыцынская дапамога, у тым ліку псіхатэрапеўтычная, псіханеўралагічная, наркалагічная, сэксалагічная, якая ўключае ў сябе прафілактыку, дыягностыку, лячэнне псіхічных расстройстваў (захворванняў) і медыцынскую рэабілітацыю пацыентаў;

псіхіятрычная (псіханеўралагічная) Арганізацыя Аховы здароўя (далей-псіхіятрычная Арганізацыя) – Арганізацыя Аховы здароўя, асноўнай мэтай дзейнасці якой з’яўляюцца арганізацыя і аказанне псіхіятрычнай дапамогі;

псіхіятрычны стацыянар-дзяржаўная псіхіятрычная арганізацыя, іншая дзяржаўная арганізацыя аховы здароўя, якія аказваюць у парадку, устаноўленым заканадаўствам, псіхіятрычную дапамогу ў стацыянарных умовах;

псіхіятрычны агляд-вывучэнне і ацэнка стану псіхічнага здароўя пацыента;

Псіхічнае здароўе-стан поўнага духоўнага дабрабыту чалавека, якое характарызуецца яго здольнасцю адэкватна ўсведамляць навакольнае рэчаіснасць, сваё псіхічнае стан і паводзіны, а не толькі адсутнасць псіхічных расстройстваў (захворванняў);

псіхічнае засмучэнне (захворванне) – засмучэнне псіхічнага здароўя чалавека з псіхапаталагічнымі і (або) паводзіннымі праявамі, абумоўленае парушэннем функцыянавання арганізма ў выніку ўздзеяння біялагічных, фізічных, хімічных, псіхалагічных, сацыяльных, іншых фактараў і пацверджанае дыягназам, устаноўленым лекарам-спецыялістам або медычна-кансультацыйнай камісіяй;

хуткая (неадкладная) псіхіятрычная дапамога – форма аказання псіхіятрычнай дапамогі пацыенту пры раптоўным узнікненні і (або) абвастрэнні ў яго псіхічнага расстройства (захворванні), якое патрабуе тэрміновага (неадкладнага) медыцынскага ўмяшання і можа прывесці да здзяйснення ім дзеянняў, якія пагражаюць яго жыццю і (або) здароўю, жыцця і (або) здароўю іншых асоб.

Артыкул 2. Сфера дзеяння гэтага Закона

Дзеянне гэтага Закона распаўсюджваецца на грамадзян Рэспублікі Беларусь, а таксама замежных грамадзян і асоб без грамадзянства, калі іншае не прадугледжана Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь, іншымі заканадаўчымі актамі і міжнароднымі дамовамі Рэспублікі Беларусь.

Артыкул 3. Заканадаўства аб аказанні псіхіятрычнай дапамогі

Заканадаўства аб аказанні псіхіятрычнай дапамогі грунтуецца на Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і складаецца з гэтага Закона і іншых актаў заканадаўства, а таксама міжнародных дагавораў Рэспублікі Беларусь.

Калі міжнародным дагаворам Рэспублікі Беларусь устаноўлены іншыя правілы, чым тыя, якія ўтрымліваюцца ў гэтым Законе, то прымяняюцца правілы міжнароднага дагавора Рэспублікі Беларусь.

Артыкул 4. Арганізацыі і індывідуальныя прадпрымальнікі, якія аказваюць псіхіятрычную дапамогу

Непасрэднае аказанне псіхіятрычнай дапамогі ажыццяўляюць дзяржаўныя і недзяржаўныя псіхіятрычныя арганізацыі, іншыя арганізацыі аховы здароўя, якія не з’яўляюцца псіхіятрычнымі арганізацыямі і аказваюць у парадку, устаноўленым заканадаўствам, псіхіятрычную дапамогу (далей, калі іншае не прадугледжана гэтым Законам, – арганізацыі аховы здароўя).

Права на аказанне псіхіятрычнай дапамогі ў парадку, устаноўленым заканадаўствам, таксама маюць:

іншыя арганізацыі, якія разам з асноўнай дзейнасцю ажыццяўляюць медыцынскую дзейнасць;

індывідуальныя прадпрымальнікі, якія ажыццяўляюць медыцынскую дзейнасць.

На арганізацыі і індывідуальных прадпрымальнікаў, указаных у частцы другой гэтага артыкула, пры аказанні імі псіхіятрычнай дапамогі распаўсюджваецца дзеянне гэтага Закона ў частцы патрабаванняў, што прад’яўляюцца да арганізацый аховы здароўя, калі іншае не прадугледжана гэтым Законам і (або) іншымі заканадаўчымі актамі.

Прымусовае псіхіятрычнае агляд і дыспансернае назіранне ажыццяўляюцца дзяржаўнымі псіхіятрычнымі арганізацыямі і іншымі дзяржаўнымі арганізацыямі аховы здароўя, якія не з’яўляюцца псіхіятрычнымі арганізацыямі і якія аказваюць у парадку, устаноўленым заканадаўствам, псіхіятрычную дапамогу.

Аказанне псіхіятрычнай дапамогі па падставах, прадугледжаных часткай другой артыкула 34 гэтага Закона, ажыццяўляецца псіхіятрычнымі стацыянарамі.

Артыкул 5. Медыцынскія работнікі, якія аказваюць псіхіятрычную дапамогу. Урачэбна-кансультацыйныя камісіі

Псіхіятрычная дапамога аказваецца урачом-спецыялістам, калі іншае не прадугледжана гэтым Законам.

Пры адсутнасці магчымасці аказання хуткай (неадкладнай) псіхіятрычнай дапамогі лекарам-спецыялістам такая дапамога можа быць аказана медыцынскім работнікам, якія маюць вышэйшую медыцынскую адукацыю з іншай кваліфікацыяй, чым у лекара-спецыяліста (далей – лекар іншай спецыяльнасці), і (або) медыцынскім работнікам, якія маюць сярэднюю спецыяльную медыцынскую адукацыю.

У выпадку наяўнасці ў пацыента устаноўленага лекарам-спецыялістам або медычна-кансультацыйнай камісіяй дыягназу псіхічнага расстройства (захворвання), які не ўяўляе непасрэднай небяспекі для яго жыцця і (або) здароўя, жыцця і (або) здароўя іншых асоб, псіхіятрычная дапамога пацыенту можа быць аказана лекарам іншай спецыяльнасці па рэкамендацыі ўрача-спецыяліста.

Урачэбна-кансультацыйныя камісіі ствараюцца ў арганізацыях аховы здароўя для ўстанаўлення дыягназу псіхічнага расстройства (захворвання), а таксама для вырашэння іншых пытанняў пры аказанні псіхіятрычнай дапамогі.

Урачэбна-кансультацыйныя камісіі, якія ствараюцца ў псіхіятрычных арганізацыях, павінны складацца не менш чым з трох лекараў-спецыялістаў. У склад медычна-кансультацыйных камісій іншых арганізацый аховы здароўя, якія не з’яўляюцца псіхіятрычнымі арганізацыямі і якія аказваюць у парадку, устаноўленым заканадаўствам, псіхіятрычную дапамогу, павінен уваходзіць лекар-спецыяліст.

Артыкул 6. Прэзумпцыя адсутнасці псіхічнага расстройства (захворвання)

Асоба лічыцца не маючым псіхічнага расстройства (захворвання), пакуль наяўнасць псіхічнага расстройства (захворвання) не будзе ўстаноўлена па падставах і ў парадку, устаноўленым гэтым Законам.

Артыкул 7. Абарона правоў і законных інтарэсаў пацыента

Пацыент пры аказанні яму псіхіятрычнай дапамогі мае права запрасіць па свайму выбару прадстаўніка для абароны сваіх правоў і законных інтарэсаў у парадку, устаноўленым заканадаўствам.

Абарону правоў і законных інтарэсаў непаўналетняга пацыента, а таксама асобы, прызнанай ва ўстаноўленым законам парадку недзеяздольным, пры аказанні ім псіхіятрычнай дапамогі ажыццяўляюць іх законныя прадстаўнікі.

Артыкул 8. Адказнасць за парушэнне заканадаўства аб аказанні псіхіятрычнай дапамогі

За парушэнне заканадаўства аб аказанні псіхіятрычнай дапамогі вінаватыя асобы нясуць адказнасць у адпаведнасці з заканадаўчымі актамі.

Кіраўнік 2

ДЗЯРЖАЎНАЕ РЭГУЛЯВАННЕ І ДЗЯРЖАЎНАЯ ПАЛІТЫКА Ў ГАЛІНЕ АКАЗАННЯ ПСІХІЯТРЫЧНАЙ ДАПАМОГІ. ДЗЯРЖАЎНЫЯ ГАРАНТЫІ АСОБАМ, ЯКІЯ ПАКУТУЮЦЬ ПСІХІЧНЫМІ РАССТРОЙСТВАМІ (ЗАХВОРВАННЯМІ)

Артыкул 9. Дзяржаўнае рэгуляванне ў галіне аказання псіхіятрычнай дапамогі

Дзяржаўнае рэгуляванне ў галіне аказання псіхіятрычнай дапамогі ажыццяўляецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь, Міністэрствам аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, іншымі дзяржаўнымі органамі, у тым ліку мясцовымі выканаўчымі і распарадчымі органамі, у межах іх паўнамоцтваў.

Артыкул 10. Паўнамоцтвы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь у галіне аказання псіхіятрычнай дапамогі

МЗ